Χαρακτηριστικά του Νομού Φλώρινας

Γεωγραφική Θέση

Ο Νομός Φλώρινας βρίσκεται στο Βορειοδυτικό άκρο της Ελλάδος και διοικητικά ανήκει στην Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας.

Συνορεύει στα δυτικά με την Αλβανία, ανατολικά με το Νομό Πέλλης, βόρεια με τη FYROM, νοτιοανατολικά με το Νομό Κοζάνης και νοτιοδυτικά με το Νομό Καστοριάς.

Στα ανατολικά του νομού υπάρχουν οι οροσειρές του όρους Βόρα (Καϊμακτσαλαν), με την τρίτη ψηλότερη κορυφή της Ελλάδας – υψόμετρο 2524 μ – και η οδική διάβαση της Κέλλης προς Θεσσαλονίκη και Κοζάνη. Στα δυτικά υπάρχουν οι οροσειρές Βαρνούντα με την υψηλότερη κορυφή στον ελλαδικό χώρο την Όριζα ή Περιστέρι (2334μ), του Βέρνου με κορυφή το Βίτσι (2128μ), ενώ υπάρχει και η οδική διάβαση Βίγλας προς Πρέσπες, Γιουγκοσλαβία και Αλβανία. Μεταξύ των οροσειρών υπάρχουν λίμνες, ορισμένες από τις οποίες φιλοξενούν σπάνιους υδροβιότοπους, όπως η μικρή και η μεγάλη Πρέσπα, η Βεγορίτιδα, η λίμνη Πετρών, η Χειμαδίτιδα και η Ζάζαρη.

Έκταση

Ο Νομός καταλαμβάνει έκταση 1.924 τ. χλμ. από τα οποία το 74% περίπου καλύπτεται από ορεινές και ημιορεινές εκτάσεις ενώ μόνο το 26% καλύπτεται από πεδινές.

Σύμφωνα με την κατάταξη της ΕΣΥΕ, από το σύνολο των δήμων και κοινοτήτων του νομού οι 37 θεωρούνται πεδινές, οι 16 ημιορεινές και 37 ορεινές. Η κατάταξη των γεωργικών περιοχών του νομού (εκτάσεις) σύμφωνα με την οδηγία 75/268, δίνει 0 % πεδινές, 55,6 % μειονεκτικές και 44,4% ορεινές. Τα αντίστοιχα ποσοστά για την περιοχή είναι (0 %) πεδινές, οι 50 δηλαδή το (100%) μειονεκτικές και οι 40 δηλαδή το (100 %) ορεινές.

Φυσικό περιβάλλον

Ο Nομός Φλώρινας αποτελεί περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος ως προς το περιβάλλον.

Εδώ συνυπάρχουν οικοσυστήματα (6 περιοχές NATURA) που αποτελούν βασικούς παράγοντες της ποιότητας ζωής της περιοχής.

Πλούσιο είναι το φυσικό περιβάλλον του νομού και περιλαμβάνει:

  • Ορεινούς όγκους του Βαρνούντα, του Βιτσίου και του Βόρα,
  • έξι (6) λίμνες, προστατευόμενες, τεράστιου οικολογικού ενδιαφέροντος
  • τον Εθνικό Δρυμό στην περιοχή των Πρεσπών.
  • σημαντικότατη χλωρίδα και πανίδα, ενώ το τοπίο της περιοχής παρουσιάζει εναλλαγές.

Η ευρύτερη περιοχή του Αμυνταίου παρουσιάζει σημαντική αμπελουργική και οινοποιητική παράδοση.

Εκτός όμως από τα παραπάνω, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τα παρακάτω χαρακτηριστικά του Νομού όπως:

-- Τους αρχαιολογικούς χώρους, με πιο αξιόλογους αυτούς των Πετρών και του Αγίου Παντελεήμονα.

-- Τις Κοινότητες Νυμφαίου & Λεχόβου καθώς και τα Δημοτικά διαμερίσματα, Αγίου Γερμανού, Ψαράδων, Ακρίτα, Κρατερού, τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερη παραδοσιακή αρχιτεκτονική.

-- Τους οικισμούς της Κοινότητας Νυμφαίου και του Δημοτικού διαμερίσματος Ψαράδων, οι οποίοι έχουν ανακηρυχθεί διατηρητέοι παραδοσιακοί οικισμοί

 

 

Κλιματολογικές συνθήκες

 

Η περιοχή χαρακτηριζέται από υψηλές βροχοπτώσεις, χιονοπτώσεις, ξηρές περιόδους, παγετούς, χαλαζοπτώσεις, τοπικούς ανέμους

 

Στην περιοχή διακρίνουμε τους ακόλουθους τύπους κλίματος :

  • Ημίξηρο.

  • Μεσογειακό που χαρακτηρίζεται από εναλλαγή μιας θερμής – ξηρής περιόδου με μια ψυχρή – υγρή.

 

 

Χρήσεις γης

Από το σύνολο της έκτασης του νομού, τα 534.500 στρέμματα

είναι καλλιεργούμενες εκτάσεις και αγραναπαύσεις, (27,26 %), 700,7 χιλιάδες στρέμματα είναι βοσκότοποι εκ των οποίων: 79,85% είναι κοινοτικοί και 20,15% ιδιωτικοί.

Οι εκτάσεις που καλύπτονται από ύδατα καταλαμβάνουν το 6,06% της συνολικής έκτασης του νομού, οι δασωμένες το 25,88%, οι οικισμοί το 2,08% ενώ το υπόλοιπο 1,91% καλύπτεται από άλλες. 

Οικονομικά χαρακτηριστικά πληθυσμού

Ο πληθυσμός ανέρχεται σε 54.751 άτομα, σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2001, από τα οποία 50,9% είναι άνδρες και 49,1% γυναίκες.

Από το σύνολο του πληθυσμού σε επίπεδο νομού, 18.880 άτομα είναι οικονομικώς ενεργά από τα οποία 88,05% είναι απασχολούμενοι. Ποσοστό 11,95% είναι άνεργοι.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της ανεργίας (52,12%) πλήττει τους νέους. Από το σύνολο του οικονομικά ενεργού πληθυσμού ποσοστό 41% είναι αυτοαπασχολούμενοι, 39% μισθωτοί ενώ το υπόλοιπο 20 % αποτελούν οι μερικώς απασχολούμενοι. 

Γεωργικές δραστηριότητες

Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία, με μικρές οικογενειακές αγροτικές εκμεταλλεύσεις και την υλοτομία, δραστηριότητες χαμηλής παραγωγικότητας και επίσης χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας, που δεν συμβάλλουν στην διαμόρφωση ικανοποιητικού αγροτικού εισοδήματος.

Αναλυτικότερα, το 33,25% (6,277 άτομα) του οικονομικά ενεργού πληθυσμού απασχολείται στη γεωργία, κτηνοτροφία, θήρα, δασοκομία και αλιεία. Από αυτά, ποσοστό 77,19%, είναι αυτοαπασχολούμενοι, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται από μερικώς απασχολούμενους και μισθωτούς.

Όσον αφορά στη συμμετοχή των υπολοίπων ταμείων αυτή δε ξεπερνάει το ποσοστό της τάξεως του 66,75 %. Συγκεκριμένα, το εμπόριο, οι επισκευές, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια απασχολούν το 10,38 %, οι κατασκευές το 7,35%, οι μεταποιητικές βιομηχανίες το 6,25 %, ενώ οι μεταφορές, η αποθήκευση και οι επικοινωνίες το 4,06 %. Οι υπηρεσίες παροχής ρεύματος, νερού και αερίου απασχολούν ποσοστό της τάξης του 2,54 %, τα λατομεία και ορυχεία 1,40 % και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί 0,88 %.

Ποσοστό ίσο με 18,72 % του οικονομικά ενεργού πληθυσμού απασχολείται σε λοιπές υπηρεσίες, ενώ υπάρχει και ένα ποσοστό της τάξης του 8,95 % που δεν έχει δηλώσει το είδος της οικονομικής δραστηριότητας που απασχολείται ή βρίσκεται σε νεαρή ηλικία, (6,23 %). 

Πρωτογενής τομέας

Ο Νομός είναι ο πλέον γεωργοκτηνοτροφικός νομός της Περιφέρειας Δ. Μακεδονίας.

Η γεωργία της περιοχής χαρακτηρίζεται από έντονο προσανατολισμό στην παραγωγή κτηνοτροφικών φυτών για ζωοτροφές, τα οποία συμβάλουν στην ακαθάριστη γεωργική πρόσοδο σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50 %.

Το κυρίαρχο είδος καλλιέργειας, από την άποψη τόσο των εκτάσεων και του προσωπικού που σχετίζονται με αυτό όσο και του όγκου του παραγόμενου προϊόντος, είναι η καλλιέργεια σιτηρών. Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η καλλιέργεια φασολιών στην περιοχή της Πρέσπας για τα οποία έχει κατοχυρωθεί το δικαίωμα ονομασίας – προέλευσης (ΠΟΠ).

Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δείχνει να παρουσιάζει ο νομός και στην καλλιέργεια πατάτας. Ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση των ζαχαροτεύτλων, των οποίων η παραγωγή υπόκειται σε ποσοστώσεις, με αποτέλεσμα η κατά έτος παραγωγή να ποικίλει ανάλογα με τις ανάγκες της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης, που απορροφά το σύνολο της τοπικής παραγωγής.

Υπάρχουν στο νομό δενδρώδεις καλλιέργειες (μήλα, αχλάδια, ροδάκινα, κεράσια, αμύγδαλα) που εμφανίζουν σχετικό δυναμικό, όχι τόσο από πλευράς στρεμματικών αποδόσεων όσο από πλευράς ποιότητας παραγόμενων προϊόντων.

Αντίστοιχο δυναμικό παρουσιάζουν και οι αμπελοκαλλιέργειες της περιοχής Αμυνταίου. Με έμφαση στην ποικιλία Ξινόμαυρο, η ΕΑΣ Αμυνταίου παράγει κρασί φημισμένης ποιότητας (για το οποίο έχουν εκχωρηθεί δικαιώματα Ονομασίας Προέλευσης) και διαθέτει στην αγορά 11 ετικέτες.

Στον τομέα της κτηνοτροφίας το εκτρεφόμενο ζωικό κεφάλαιο του νομού σήμερα περιλαμβάνει σχεδόν όλα τα αγροτικά ζωικά είδη. Επικρατούν τα πρόβατα, οι κατσίκες και οι αγελάδες γαλακτοπαραγωγής .

Τα σημαντικότερα δασικά προϊόντα της περιοχής είναι η ξυλεία και βοσκήσιμη ύλη. Όσο αφορά στην ξυλεία τα κύρια παραγόμενα προϊόντα της περιοχής είναι: οξιά, δρυς, καρυδιά.

Στον τομέα της αλιείας τα κύρια είδη αλιευμάτων είναι γριβάδια, τούρνες, γλήνια, πλατίκες, πεταλούδες, τσιρόνια.

Δευτερογενής τομέας

Η περιοχή παρουσιάζει περιορισμένη μεταποιητική δραστηριότητα και το κύριο χαρακτηριστικό της είναι η παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Υπάρχει εξειδίκευση σε παραδοσιακούς βιομηχανικούς κλάδους μικρού μεγέθους, όπως μικρές μεταποιητικές μονάδες παραδοσιακών γλυκών κουταλιού, μαρμελάδας, κομπόστας καθώς και ποτών.

Τριτογενής τομέας

Στην περιοχή ο τριτογενής τομέας εμφανίζεται ιδιαίτερα ανεπτυγμένoς, εκτός φυσικά του εμπορίου και ειδικότερα του Λιανικού εμπορίου.

Παράλληλα με του εμπορίου και ειδικότερα του Λιανικού εμπορίου.

Ο τριτογενής τομέας καλύπτει σε μερικά δημοτικά διαμερίσματα και σε ορισμένους δήμους την πλειοψηφία των οικονομικών τους δραστηριοτήτων.

Η σημαντική δραστηριότητα στον τομέα αυτό οφείλεται κυρίως στις δύο μεγάλες οικιστικες περιοχές της Φλώρινας και του Αμυνταίου. Σε αυτές τις πόλεις εμφανίζεται μεγάλη ανάπτυξη του εμπορίου αλλά και άλλων υπηρεσιών όπως αυτών της υγείας, της εκπαίδευσης, του αθλητισμού του πολιτισμού και του τουρισμού.

Οι κυριότεροι κλάδοι του τριτογενούς τομέα είναι:

  • Ο κλάδος του Εμπορίου
  • Ο κλάδος Επικοινωνιών – Μεταφορών, κλάδος Υπηρεσιών και
  • Ο κλάδος του Τουρισμού

Ειδικότερα στην περιοχή υφίστανται πολλά καταλύματα διαφόρων κατηγοριών όπως ξενοδοχεία, μεμονωμένα διαμερίσματα, ξενώνες, τα οποία έχουν την δυνατότητα να εξυπηρετήσου περίπου 1300 άτομα.

Οι χώροι αυτοί τόσο κατασκευαστικά όσο και στο θέμα της παροχής υπηρεσιών λειτουργούν βάση υψηλών προδιαγραφών, υπάρχουν, όμως, δυνατότητες και προοπτικές βελτίωσης.

Πολιτιστικό περιβάλλον

Ο νομός διαθέτει μεγάλη πολιτιστική κληρονομιά. Την πολιτιστική υποδομή της Φλώρινας αποτελούν κυρίως τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα ιστορικά μνημεία (ελληνιστικές και βυζαντινές εκκλησίες), τα μουσεία, τα διατηρητέα κτίρια Μακεδονικής και νεοκλασικής αρχιτεκτονικής, οι πολιτιστικοί σύλλογοι, οι διεθνούς κύρους Φλωρινιώτες κλασικοί μουσικοί και τα παραδοσιακά μουσικά συγκροτήματα, τα εργαστήρια των Φλωρινιωτών ζωγράφων και τα αξιόλογα υπαίθρια γλυπτά, τα πολιτιστικά κέντρα των Δ/Δ του νομού καθώς και πολλές εθιμικές εκδηλώσεις. Διοικητική δομή
Διοικητικά η περιοχή περιλαμβάνει τους παρακάτω Δήμους και κοινότητες: όπως αυτοί προέκυψαν από τις συνενώσεις των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με το Νόμο 2539/1997 «Πρωτοβάθμιοι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης της χώρας»
  • Δήμος Φλώρινας
  • Δήμος Πρεσπών
  • Δήμος Κάτω Κλεινών
  • Δήμος Μελίτης
  • Δήμος Αμυνταίου
  • Δήμος Φιλώτα
  • Δήμος Αετού
  • Δήμος Περάσματος
  • Κοινότητα Κρυσταλλοπηγής
  • Κοινότητα Νυμφαίου
  • Κοινότητα Βαρικού
  • Κοινότητα Λεχόβου
 

Ο καιρός στην Φλώρινα

Υλοποιούνται